معرفی رشته ی علوم و معارف اسلامی
عـــلوم و مـــعارف اســـلامی

رشته های دوره متوسطه ی نظری تحصیلی آموزش و پرورش به چهار شاخه تقسیم می گردد :

*رشته علوم و معارف اسلامی

*ادبیات و علوم انسانی

*علوم تجربی

*ریاضی فیزیک

اهداف اصلی رشته های نظری آن چنان که در آیین نامه ی آموزشی دوره سه ساله ی تحصیلی دوره ی متوسطه و دوره ی پیش دانشگاهی ذکر شده است، عبارت است از :

عتلای سطح فرهنگ و دانش عمومی و پرورش ملکات و فضایل اخلاقی، بینش سیاسی و اجتماعی .

شناخت بهتر استعدادها و علاقه ی دانش آموزان و ایجاد زمینه ی مساعد جهت هدایت آنان به مسیرهای تحصیلی مناسب .

احراز آمادگی نسبی دانش آموزان برای ادامه تحصیل در آموزش عالی .

در این میان رشته ی علوم و معارف اسلامی که در دوره ی متوسطه دارای 45 واحد عمومی و 51 واحد تخصصی و در دروه ی پیش دانشگاهی دارای 24 واحد درسی است به صورت خاص اداره می گردد.

آنچه که در مورد اهداف رشته علوم و معارف اسلامی بر آن تأکید می گردد داشتن شرایط علمی، تربیتی و اخلاقی لازم است که دانش آموز بتواند پس از طی دوره ی متوسطه و پیش دانشگاهی در دوره های عالی حوزه یا دانشگاه به عنوان یک دانش آموخته ی خبره علوم و معارف اسلامی مسیر درخشانی را برای خود ترسیم نماید و نگرشی علمی و تربیتی مبتنی بر تعالیم اصیل اسلامی را برای تأثیر گذاری بیشتر در جامعه به عنوان یک فرهیخته ی فرهنگی و دینی سبب گردد.

هدف عمده رشته ی علوم و معارف اسلامی که به عنوان یک رشته خاص در دوره ی متوسطه دنبال می گردد جذب و تربیت جوانان مستعد و علاقمند به تعلیم و تربیت اسلامی است که با توجه به آموزش های خاصی که در دبیرستان های علوم و معارف اسلامی فرا می گیرند، بتوانند با یک عقبه ی علمی و تربیتی مطلوب، نگرشی واقعی مبتنی بر فرهنگ اصیل اسلامی در فرآیند آموزشی برای نیازهای آینده جامعه اسلامی ایجاد نماید .

 

لزوم ایجاد رشته علوم و معارف اسلامی

نظام آموزشی و تربیتی متناسب با نیازها یکی از مهم ترین دغدغه ی دست اندرکاران و برنامه ریزان کشور به شمار می رود.

رشد و توسعه روز افزون نیازمند بستر سازی و نوآوری نظام آموزشی است تا گرایش دانش آموزان به سوی افق های روشن علمی و اخلاقی شکوفا شود.

 

با عنایت به اینکه منویات مقام معظم رهبری (مد ظله العالی) و تأکید مراجع عظام و علمای دین بر عمل به سیره ی نبوی (صلی الله علیه و آله و سلم) و اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) می باشد، تصمیم بر آن شد با برنامه ریزی جدی نسبت به نهادینه کردن این مهم در محتوای آموزشی که برگرفته از معارف عالیه علوم اسلامی است ضمن توجه به کیفیت و پویایی نظام آموزشی و تکیه بر علوم و فنون، آرمان تربیتی مدارس معارف را تأمین نماید.

این مهم از آنجایی اهمیت مضاعفی خواهد یافت که ایران اسلامی با داشتن جوان ترین نسل ها و حدود 14 میلیون دانش آموز که تشنه زلال معارف علوی می باشند، وظیفه متولیان فرهنگی را دو چندان می کند تا با درایت نسبت به جذب استعدادها و پرورش آن در مدارس معارف کمک شایانی را به اهداف آن نمایند.

 

تاریخچه رشته ی علوم ومعارف اسلامی

پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی به رهبری حضرت امام خمینی « ره » درسال 1357  به منظور نیل به اهداف و آرمان‌های انقلاب، برنامه‌ریزی‌ها و اقداماتی درعرصه های مختلف کشور به اجراء گذاشته شد . افراد، گروه‌ها و نهادهای وفادار به انقلاب اسلامی، فعالیت‌های گسترده‌ای را در عرصه‌های مختلف به ویژه درعرصه های متنوع فرهنگی آغاز کردند. یکی از اقدامات و تدابیر اساسی در این زمینه، تأسیس مدارس علوم و معارف اسلامی بود. در سال 1362 اولین مدرسه علوم و معارف اسلامی به همت مسئولان مدرسه عالی شهید مطهری تأسیس شد و 9 ماه پس از آن در خرداد 1363 اساسنامه ی دبیرستان های علوم و معارف اسلامی در سیصد و چهل و دومین جلسه شورای عالی آموزش و پرورش به تصویب رسید که نخستین سند رسمی برای ایجاد رشته‌ای به نام علوم و معارف اسلامی در دوره ی متوسطه بود. تصویب این اساسنامه پایه ای برای توسعه‌ی دیگر مدارس علوم و معارف اسلامی در کشور شد .

 

از دیگر مراکز تعلیم و تربیت که در این مسیر گام برداشت، مؤسسه‌ی جامعه الزهرای قم است که از سال 1368 به تأسیس مدارسی با عنوان مدارس علوم و معارف اسلامی هدی" اقدام نمود و بدین ترتیب تاسیس مدارس غیرانتفاعی علوم و معارف اسلامی، در سراسر کشور رواج یافت.
سازمان تبلیغات اسلامی نیز در این راستا مصمم به تاسیس مدارس علوم و معارف اسلامی شد تا اینکه شورای عالی وزارت آموزش و پرورش درششصد و هفتاد و هفتمین جلسه‌ی خود در تاریخ 7/6/1381 نحوه‌ی تأسیس دبیرستان‌های علوم و معارف اسلامی صدرا را مصوب نمود و بدین ترتیب مدارس علوم و معارف اسلامی صدرا الاسلام و المسلمین جناب دکترخاموشی، ریاست مکرم سازمان تبلیغات اسلامی متأسیس ‌شدند. مجوز مذکور عام و به نام سازمان تبلیغات اسلامی، با نمایندگی حجت ی باشد.

 

محتوای آموزشی رشته

دروس‌ عمومی رشته‌ی علوم و معارف اسلامی همان دروس رشته‌ی ادبیات و علوم انسانی است، اما دروس‌ تخصصی این رشته عمدتاً از پایه ی دوم تحصیلی آغاز می‌شود. دروس تخصصی درپایه های مختلف عبارتند از :  

 

1- در پایه ی اول : عربی تکمیلی(1)، احکام و اخلاق

2- درپایه ی دوم : تفسیرو علوم قرآنی(1)، اصول عقاید(1)، عربی(2)، قرائت و تجوید قرآن (ویژه رشته‌ی مع